Potrzebujesz analizy swojej sytuacji?
Skonsultuj się bezpośrednio z Kancelarią Syndyka. Znajdziemy najlepsze wyjście z długów.
Upadłość konsumencka to legalny sposób na oddłużenie osób, które realnie nie są w stanie spłacać swoich zobowiązań. To rozwiązanie wybierane m.in. przez osoby zadłużone w kredytach, chwilówkach, rachunkach czy pożyczkach prywatnych. Wokół tematu wciąż krąży wiele mitów, dlatego poniżej znajdziesz konkrety: co to jest upadłość konsumencka, kto może ją ogłosić, kiedy jest możliwa, jak przebiega procedura i ile kosztuje.
To poradnik krok po kroku – bez lania wody, z praktycznymi odpowiedziami i prostym językiem. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w Twojej indywidualnej sprawie.
Czym jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie oddłużeniowe dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i stały się niewypłacalne. Najprościej mówiąc: sąd pozwala zacząć od nowa, umarzając te długi, których nie da się realnie spłacić.
Jeśli chcesz zacząć od podstaw i krótkiej definicji, zobacz też: czym jest upadłość konsumencka.
To nie jest „anulowanie długów na życzenie”. To procedura, która:
- zatrzymuje windykację i egzekucje komornicze,
- porządkuje sytuację z wierzycielami,
- kończy się umorzeniem pozostałych zobowiązań (po planie spłaty albo od razu, jeśli sytuacja jest trwała).
Gdy masz już zajęcie komornicze i liczy się czas, sprawdź: jak wstrzymać egzekucję komorniczą.
W praktyce upadłość konsumencka oznacza dla dłużnika legalny reset finansowy, a dla wierzycieli – uporządkowany sposób dochodzenia należności z tego, co realnie jest do odzyskania.
Co daje upadłość konsumencka w 2026 roku?
- Oddłużenie: umorzenie długów po zakończeniu procedury.
- Wstrzymanie działań windykacyjnych: telefonów, pism, wizyt terenowych.
- Zawieszenie egzekucji komorniczych: komornik co do zasady musi zakończyć działania.
- Prawny spokój i możliwość odbudowy budżetu.
Zmiany i praktyka 2026 – na co zwrócić uwagę
W 2026 roku nie zmienia się sens upadłości konsumenckiej, ale coraz większe znaczenie ma jakość wniosku i porządek w dokumentach. Sądy i syndycy pracują głównie zdalnie, więc czytelność i spójność danych realnie przyspieszają sprawę.
Najważniejsze kwestie w praktyce:
- KRZ jako standard komunikacji: większość wniosków i pism krąży elektronicznie, a szybkie uzupełnienia braków skracają czas postępowania.
- Spójność danych finansowych: lista wierzycieli, kwoty i daty muszą do siebie pasować, inaczej pojawiają się wezwania do wyjaśnień.
- Lepsze udokumentowanie kosztów życia: rachunki, umowy najmu i wydatki na leczenie pomagają realnie ocenić plan spłaty.
- Dokładny opis przyczyn zadłużenia: krótkie, ale konkretne uzasadnienie (chronologia zdarzeń) jest lepiej oceniane niż ogólniki.
- Terminowa współpraca z syndykiem: brak reakcji na prośby o dokumenty to najprostsza droga do opóźnień.
Kto może ogłosić upadłość w 2026 roku?
Aby ogłosić upadłość konsumencką, musisz spełniać dwa podstawowe warunki. To odpowiedź na pytanie „kto może ogłosić upadłość konsumencką?” i „kiedy jest możliwa?”.
1) Status konsumenta
Upadłość konsumencka jest dla osób prywatnych, które nie prowadzą działalności gospodarczej.
- Masz firmę w CEIDG? Najpierw musisz ją zamknąć i wykreślić (samo zawieszenie nie wystarczy).
- Masz udziały w spółce? Samo posiadanie udziałów nie wyklucza upadłości, o ile nie odpowiadasz osobiście za długi spółki jako członek zarządu.
2) Stan niewypłacalności
To moment, gdy nie jesteś w stanie regularnie spłacać swoich wymagalnych zobowiązań.
- Domniemanie prawne: opóźnienie powyżej 3 miesięcy oznacza niewypłacalność.
- Brak minimum długu: nie ma dolnego progu zadłużenia.
Ważne: obecnie sąd nie odrzuca wniosku tylko dlatego, że zadłużenie powstało z winy dłużnika. Ocena przyczyn długów ma znaczenie dopiero przy ustalaniu planu spłaty.
Upadłość po zamknięciu działalności gospodarczej
Wiele osób pyta: co z długami po działalności gospodarczej? Jeśli zamknąłeś firmę i stałeś się konsumentem, możesz ogłosić upadłość konsumencką, a długi firmowe mogą zostać objęte postępowaniem.
W praktyce oznacza to:
- Najpierw wykreślenie firmy z CEIDG (zawieszenie nie wystarczy).
- Zobowiązania wobec ZUS i US również mogą być ujęte we wniosku.
- Dokumenty firmowe (umowy, zaległości, decyzje urzędowe) trzeba opisać tak samo jak długi prywatne.
Wniosek powinien jasno wskazywać, że długi powstały w ramach działalności, ale obecnie nie prowadzisz firmy. To pomaga sądowi prawidłowo ocenić Twoją sytuację.
Jak ogłosić upadłość? Procedura krok po kroku
Jak ogłosić upadłość konsumencką w praktyce? Oto realny przebieg sprawy w 2026 roku. W większości przypadków wszystko odbywa się zdalnie przez system KRZ.
Krok 1: Analiza sytuacji i dokumenty
Zbierasz dokumenty potwierdzające długi: umowy, harmonogramy, wezwania do zapłaty, pisma od komorników. Warto przygotować też zestawienie dochodów i kosztów utrzymania.
Krok 2: Wniosek do sądu
Wniosek składa się elektronicznie w systemie KRZ (wyjątkowo papierowo). To kluczowy dokument – musi być kompletny, spójny i prawdziwy.
Krok 3: Postanowienie o ogłoszeniu upadłości
Sąd sprawdza wniosek formalnie. Jeśli spełniasz warunki, ogłasza upadłość.
* majątek staje się masą upadłości,
wyznaczany jest syndyk,
egzekucje komornicze są wstrzymane.
Krok 4: Działania syndyka
Syndyk ustala majątek, kontaktuje się z wierzycielami, sporządza spis. Jeśli masz majątek – jest on sprzedawany. Jeśli nie – etap likwidacji jest szybki i formalny.
Krok 5: Plan spłaty albo umorzenie bez planu
Sąd ustala plan spłaty wierzycieli (zwykle 12–36 miesięcy). Gdy sytuacja jest trwała (np. ciężka choroba), możliwe jest umorzenie bez planu.
Przykładowe plany spłaty:
- Dochód 4 500 zł netto, koszty życia 3 800 zł -> plan spłaty 300-400 zł miesięcznie.
- Dochód 3 200 zł netto, koszty życia 3 100 zł -> symboliczna rata lub krótszy plan spłaty.
- Trwała niezdolność do pracy -> możliwe umorzenie bez planu.
Krok 6: Umorzenie długów
Po wykonaniu planu spłaty sąd umarza pozostałe zobowiązania. To finał procedury i formalne oddłużenie.
Wniosek o upadłość – jak go napisać?
Wniosek to serce całej sprawy. Musi być rzetelny, kompletny i spójny. Zatajenie wierzyciela lub majątku może skończyć się umorzeniem postępowania bez oddłużenia.
Co musi zawierać wniosek o upadłość konsumencką?
- Dane dłużnika: imię, nazwisko, PESEL, adres, stan cywilny.
- Lista wierzycieli: nazwa, kwota długu, daty wymagalności (nawet przybliżone).
- Opis majątku: nieruchomości, samochody, wartościowe ruchomości, oszczędności.
- Dochody i koszty życia: wynagrodzenie, świadczenia, stałe wydatki.
- Uzasadnienie: krótka i uczciwa historia – co doprowadziło do niewypłacalności (choroba, utrata pracy, rozwód, pętla kredytów).
Najczęstsze błędy:
- niepełna lista długów,
- brak informacji o dochodach lub majątku,
- sprzeczne dane w załącznikach.
KRZ i wniosek elektroniczny – praktyczne wskazówki
W praktyce większość wniosków składa się przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). Jeśli działasz samodzielnie, przygotuj się tak, aby uniknąć korekt i dodatkowych wezwań.
- Zadbaj o podpis elektroniczny: profil zaufany lub podpis kwalifikowany przyspiesza cały proces.
- Ułóż dokumenty logicznie: osobne pliki dla umów, wezwań i zajęć komorniczych ułatwiają weryfikację.
- Nazwy plików mają znaczenie: proste i czytelne (np. „kredyt_bank_X_umowa.pdf”) minimalizują ryzyko pomyłki.
- Sprawdź spójność kwot: to najczęstszy powód wezwań do uzupełnień.
- Zachowaj potwierdzenia złożenia wniosku: bywają potrzebne przy wyjaśnianiu terminów.
Jakie dokumenty przygotować do wniosku? (checklista)
Przygotowanie kompletu dokumentów przyspiesza sprawę i zmniejsza ryzyko braków formalnych. Jeśli czegoś nie masz, opisz to we wniosku i wskaż, że dokumentu nie udało się uzyskać.
Checklista dokumentów:
- umowy kredytowe i pożyczkowe,
- wezwania do zapłaty, nakazy zapłaty, tytuły wykonawcze,
- pisma od komornika (zajęcia, postanowienia),
- dokumenty majątku (akt notarialny, dowód rejestracyjny, umowy sprzedaży),
- potwierdzenia dochodów (umowa o pracę, PIT, zaświadczenie o zarobkach),
- zestawienie stałych kosztów życia (czynsz, media, leki),
- lista wierzycieli z aktualnymi danymi adresowymi.
Jak przygotować budżet do planu spłaty?
Plan spłaty powinien być realny. Zbyt niskie koszty życia albo zbyt optymistyczny dochód mogą działać przeciwko Tobie, bo sąd i syndyk szybko wychwycą brak spójności.
Co warto policzyć z wyprzedzeniem:
- Koszty stałe: czynsz, media, dojazdy, abonamenty, podstawowe zakupy.
- Koszty nieregularne: leki, opieka nad dziećmi, ubezpieczenia, naprawy.
- Dochody netto: wynagrodzenie, świadczenia, dodatki (z rozróżnieniem stałych i sezonowych).
- Margines bezpieczeństwa: niewielka rezerwa na nieprzewidziane wydatki.
Przykładowy schemat: dochód 4 200 zł netto, koszty 3 800 zł -> realna nadwyżka 300–400 zł. Taka kalkulacja pomaga ustalić plan spłaty, który da się wykonać bez kolejnych zaległości.
Kiedy sąd może oddalić wniosek?
Najczęściej powodem są braki formalne lub brak spełnienia ustawowych warunków. Sąd może oddalić wniosek m.in. gdy:
- nie masz statusu konsumenta (wciąż prowadzisz działalność),
- nie jesteś niewypłacalny (brak realnych zaległości w spłatach),
- wniosek ma braki formalne i nie został uzupełniony w terminie,
- podano nieprawdziwe dane lub ukryto majątek albo wierzycieli,
- wniosek jest oczywistym nadużyciem prawa.
Dlatego tak ważna jest kompletność dokumentów i spójność informacji we wniosku.
Ile kosztuje upadłość konsumencka?
To jedno z najczęstszych pytań: ile kosztuje upadłość konsumencka? Z punktu widzenia państwa to procedura „pro-dłużnik”, dlatego opłaty są niskie.
| Rodzaj kosztu | Kwota | Co oznacza |
|---|---|---|
| Opłata sądowa | 30 zł | Jedyna obowiązkowa opłata przy składaniu wniosku. |
| Wynagrodzenie syndyka | 0 zł na start | Jeśli masz majątek, syndyk rozlicza się z jego sprzedaży; jeśli nie masz – koszty tymczasowo pokrywa Skarb Państwa. |
| Koszty postępowania | W planie spłaty | Zwrot kosztów syndyka może być doliczony do planu spłaty. |
| Pomoc prawnika (opcjonalnie) | Indywidualnie | Możesz złożyć wniosek samodzielnie albo zlecić to kancelarii. |
W praktyce minimalny koszt to 30 zł, a cała reszta zależy od tego, czy korzystasz z profesjonalnej pomocy oraz czy masz majątek do spieniężenia.
Syndyk a Twój majątek – co stracisz, a co zachowasz?
To temat, który budzi największy stres. Prawda jest taka: syndyk nie zabiera wszystkiego, ale ma obowiązek spieniężyć majątek, który realnie ma wartość.
Co wchodzi do masy upadłości:
- Nieruchomości: mieszkanie, dom, działka.
- Udziały w nieruchomościach.
- Samochód o istotnej wartości.
- Cenne ruchomości: np. antyki, drogi sprzęt.
Co zwykle zostaje u dłużnika:
- Podstawowe wyposażenie domu: meble, lodówka, pralka, kuchenka.
- Rzeczy osobiste: ubrania, przedmioty codziennego użytku.
- Narzędzia pracy: np. komputer, jeśli służy do zarabiania.
- Świadczenia socjalne i alimenty na dzieci.
- Część wynagrodzenia: obowiązuje kwota wolna od zajęcia.
Ochrona przed bezdomnością: jeśli sprzedano mieszkanie lub dom, dłużnik otrzymuje środki na wynajem lokalu na 12–24 miesiące.
Jak wygląda kontakt z syndykiem?
Kontakt z syndykiem najczęściej odbywa się listownie, mailowo lub telefonicznie. Spotkania osobiste są raczej wyjątkowe.
- syndyk może poprosić o dokumenty, wyjaśnienia i potwierdzenia dochodów,
- masz obowiązek informować o zmianie adresu, pracy i istotnych dochodów,
- szybka i rzetelna współpraca przyspiesza postępowanie.
Wpływ na konto i wynagrodzenie
Po ogłoszeniu upadłości zajęcie wynagrodzenia odbywa się na zasadach podobnych do egzekucji komorniczej. Zawsze pozostaje kwota wolna od zajęcia.
- świadczenia socjalne i alimenty na dzieci są wyłączone spod zajęcia,
- bank może czasowo blokować środki do wysokości zajęcia,
- warto korzystać z jednego konta i informować syndyka o źródłach dochodu.
Upadłość bez majątku – jak to działa?
Tak, upadłość konsumencka bez majątku jest możliwa i bardzo częsta. Brak majątku nie blokuje postępowania – to normalny stan przy dużym zadłużeniu.
Co się wtedy dzieje?
- Syndyk stwierdza brak majątku.
- Nie ma sprzedaży składników, więc postępowanie jest krótsze.
- Koszty tymczasowo pokrywa Skarb Państwa.
- Sąd przechodzi do planu spłaty lub umorzenia bez planu.
Ile trwa upadłość konsumencka?
Czas trwania zależy od sądu, liczby wierzycieli oraz tego, czy masz majątek do sprzedaży. Poniżej orientacyjny przebieg:
- Ogłoszenie upadłości: zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy od złożenia kompletnego wniosku.
- Czynności syndyka i lista wierzycieli: najczęściej 2–6 miesięcy.
- Plan spłaty: zazwyczaj 12–36 miesięcy (wyjątkowo dłużej).
Najczęstsze czynniki wydłużające postępowanie to niekompletne dokumenty, spory z wierzycielami, sprzedaż majątku i duże obciążenie sądu.
Jakie długi nie podlegają umorzeniu?
Nie wszystkie zobowiązania znikają po upadłości. Co do zasady nie podlegają umorzeniu:
- alimenty i zaległe świadczenia alimentacyjne,
- grzywny, kary pieniężne i inne sankcje nałożone przez sąd,
- odszkodowania i zadośćuczynienia za szkody na osobie,
- obowiązek naprawienia szkody wynikłej z przestępstwa,
- zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości (bieżące rachunki, nowe długi).
W praktyce lista wyjątków może być szersza, dlatego warto każdą sprawę przeanalizować indywidualnie.
Najczęstsze mity o upadłości konsumenckiej
- Mit: upadłość konsumencka jest tylko dla bezrobotnych.
Prawda: możesz pracować i mieć dochód, liczy się niewypłacalność. - Mit: syndyk zabiera wszystko.
Prawda: podstawowe wyposażenie domu i kwota wolna od zajęcia zostają. - Mit: nie wolno pracować ani zmieniać pracy.
Prawda: można pracować, ale trzeba informować syndyka o zmianach. - Mit: upadłość usuwa wszystkie długi.
Prawda: alimenty, grzywny i część odszkodowań nie podlegają umorzeniu.
Skutki upadłości – plusy i minusy
Upadłość konsumencka to realna pomoc, ale ma konsekwencje. Warto je poznać przed decyzją.
✅ Zalety
- Oddłużenie i koniec spirali długów.
- Zatrzymanie windykacji i egzekucji komorniczych.
- Możliwość stabilnego życia finansowego po zakończeniu procedury.
- Jasny plan spłaty dopasowany do dochodów.
❌ Wady i ograniczenia
- Utrata części majątku, jeśli posiadasz wartościowe składniki.
- Wpis w rejestrach (KRZ, BIK) utrudniający kredytowanie.
- Ograniczenia formalne w pełnieniu niektórych funkcji.
- Obowiązek sprawozdań w trakcie planu spłaty.
Co po zakończeniu upadłości?
Po wykonaniu planu spłaty albo umorzeniu bez planu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu zobowiązań objętych postępowaniem. To moment formalnego oddłużenia.
- w rejestrach przez pewien czas pozostaje informacja o upadłości,
- odbudowa zdolności kredytowej zajmuje czas i wymaga regularnych płatności,
- warto zachować dokumenty z postępowania i uporządkować budżet domowy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Upadłość konsumencka – kiedy jest możliwa?
Wtedy, gdy jesteś niewypłacalny, czyli nie jesteś w stanie regularnie spłacać wymagalnych zobowiązań. Jeśli opóźnienie przekracza 3 miesiące, prawo domniemywa niewypłacalność.
Ile trwa upadłość konsumencka?
Średnio od kilku miesięcy do kilku lat. Samo ogłoszenie upadłości może nastąpić po kilku tygodniach, a potem dochodzi plan spłaty (zwykle 12–36 miesięcy).
Czy można ogłosić upadłość z kredytem hipotecznym?
Tak. Kredyt hipoteczny podlega upadłości jak inne zobowiązania, a nieruchomość zwykle wchodzi do masy upadłości. Dłużnik otrzymuje środki na wynajem lokalu.
Czy małżonek dowie się o upadłości?
Tak. Z dniem ogłoszenia upadłości powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa. Majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Małżonek może dochodzić swoich praw (podziału majątku) w postępowaniu upadłościowym.
Co z długami alimentacyjnymi?
Długi alimentacyjne nie podlegają umorzeniu. Po zakończeniu upadłości nadal będziesz musiał je spłacić (wraz z zaległościami). Upadłość umarza kredyty, chwilówki, rachunki, ale nie alimenty czy grzywny karne.
Czy mogę wyjechać za granicę?
Tak. Upadłość nie ogranicza swobody przemieszczania się. Wielu upadłych pracuje w Niemczech, Holandii czy UK. Ważne, aby informować syndyka o zmianie adresu i dochodach.
Czy syndyk przyjdzie do mnie do domu?
Nie zawsze. Syndycy rzadko dokonują osobistych oględzin mieszkania, jeśli z dokumentów nie wynika, że posiadasz tam cenny majątek. Często wystarcza kontakt mailowy i oświadczenie dłużnika.
Czy mogę wziąć pożyczkę w trakcie upadłości?
Tylko na drobne, bieżące potrzeby i pod warunkiem, że będziesz w stanie ją spłacić. Zaciąganie nowych zobowiązań, których nie możesz pokryć, może skutkować umorzeniem postępowania upadłościowego!
Czy po upadłości można wziąć kredyt?
Tak, ale zwykle dopiero po pewnym czasie. Wpis w BIK i KRZ ogranicza dostęp do kredytów, dlatego banki oceniają ryzyko dużo ostrożniej.
Potrzebujesz pomocy w ogłoszeniu upadłości?
Nie ryzykuj błędów we wniosku. Nasi eksperci przeanalizują Twoją sytuację i powiedzą, czy masz szansę na oddłużenie. Dowiedz się więcej o usłudze: upadłość konsumencka.
