Potrzebujesz analizy swojej sytuacji?
Skonsultuj się bezpośrednio z ekspertem. Znajdziemy najlepsze rozwiązanie dopasowane do twoich potrzeb.
Po umorzeniu egzekucji koszty może ponieść wierzyciel albo dłużnik. Nie ma jednej reguły dla każdego umorzenia: decydują jego przyczyna, sposób zapłaty i daty. Przy zwykłym cofnięciu wniosku przez wierzyciela punktem wyjścia jest 5% pozostałego świadczenia po stronie wierzyciela. Jeżeli jednak przyczyną umorzenia była spłata albo ugoda między wierzycielem a dłużnikiem, opłata może obciążyć dłużnika: 5% przy zdarzeniu w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo 10% po upływie tego miesiąca. Przy bezskuteczności działa jeszcze inna reguła — zasadniczo 150 zł od wierzyciela, ale z istotnymi wyjątkami.
Zanim ocenisz postanowienie komornika, ustal cztery rzeczy: na jakiej podstawie umorzono sprawę, komu zapłacono, kiedy dłużnik odebrał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji oraz kiedy doszło do spłaty lub ugody. Bez tych danych łatwo zastosować właściwy procent do niewłaściwego scenariusza.
Materiał ma charakter informacyjny i odnosi się do stanu prawnego na 12 października 2026 r. Opisuje typową egzekucję świadczenia pieniężnego. W sprawach o świadczenia powtarzające się, w egzekucji niepieniężnej albo przy kilku równoległych postępowaniach rozliczenie może wymagać osobnej analizy.
Kto płaci po umorzeniu: tabela najważniejszych wariantów
Najpierw znajdź w postanowieniu dokładną podstawę umorzenia. Dopiero potem porównuj stawkę i osobę obciążoną opłatą.
| Sytuacja | Kto zasadniczo płaci | Opłata | Co rozstrzyga |
|---|---|---|---|
| Wierzyciel żąda umorzenia, a przyczyną nie jest wykazana spłata ani ugoda z dłużnikiem | wierzyciel | 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania; przy art. 29 ust. 1 minimum wynosi 200 zł | treść wniosku wierzyciela i saldo pozostałe w sprawie |
| Wierzyciel składa wniosek przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji | wierzyciel | 100 zł | data wpływu wniosku oraz data doręczenia zawiadomienia |
| Przyczyną umorzenia jest spłata bezpośrednio wierzycielowi albo ugoda zawarta w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia | dłużnik, jeżeli wierzyciel wykaże ten związek | 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania; minimum 200 zł | dowód doręczenia, data spłaty lub ugody i dokumenty wierzyciela |
| Spłata bezpośrednio wierzycielowi albo ugoda nastąpiły po upływie miesiąca od doręczenia zawiadomienia | dłużnik, jeżeli wierzyciel wykaże przyczynę umorzenia | 10% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania; minimum 200 zł | te same daty i dowody, ale zdarzenie nastąpiło po ustawowym miesiącu |
| Egzekucja została umorzona jako bezskuteczna, bo nie można uzyskać sumy wyższej od kosztów | wierzyciel, z wyjątkami ustawowymi | zasadniczo 150 zł, pomniejszone o opłaty już ściągnięte i obciążające dłużnika | art. 824 § 1 pkt 3 KPC, wcześniejsze opłaty i zwolnienia z art. 29 ust. 5 ustawy o kosztach komorniczych |
| Wierzyciel przez sześć miesięcy nie wykonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia sprawy albo nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania | wierzyciel | 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania | art. 824 § 1 pkt 4 KPC, a nie przesłanka bezskuteczności |
Jeżeli postępowanie jeszcze trwa, a rzeczywistym celem jest zatrzymanie zajęcia, przekazania pieniędzy albo licytacji, najpierw trzeba przeanalizować wstrzymanie egzekucji komorniczej. Rozliczenie opłaty po zakończeniu sprawy nie zastąpi działania potrzebnego do zatrzymania czynności, która ma się dopiero odbyć.
Praktyczny wniosek: nie zaczynaj od pytania „ile procent naliczy komornik?”. Zacznij od podstawy prawnej umorzenia i chronologii zdarzeń.
Umorzenie na wniosek wierzyciela: kiedy 5% płaci wierzyciel
Art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych przyjmuje, że przy umorzeniu na wniosek wierzyciela opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania obciąża wierzyciela. Taka sama reguła działa przy umorzeniu z powodu sześciomiesięcznej bezczynności wierzyciela, o której mowa w art. 824 § 1 pkt 4 KPC.
Nie wystarczy jednak przeczytać pierwszego zdania przepisu. Ustawa przewiduje przeniesienie opłaty na dłużnika, gdy wierzyciel wykaże, że powodem zakończenia egzekucji była spłata albo zawarte z dłużnikiem porozumienie dotyczące sposobu lub terminu spełnienia świadczenia. Dlatego wniosek ograniczony do zdania „cofam wniosek egzekucyjny” może zostać rozliczony inaczej niż wniosek, który wskazuje konkretną przyczynę i dołącza datowaną ugodę albo potwierdzenie zapłaty.
Osobny wariant dotyczy bardzo wczesnego cofnięcia egzekucji. Jeżeli wierzyciel złoży wniosek o umorzenie przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, opłata wynosi 100 zł. Nie należy mylić tej kwoty z minimum 200 zł stosowanym przy opłacie procentowej z art. 29 ust. 1.
Wierzyciel przed wysłaniem wniosku powinien sprawdzić:
- czy dłużnikowi doręczono już zawiadomienie o wszczęciu egzekucji,
- jaka kwota formalnie pozostaje do wyegzekwowania,
- czy przyczyną umorzenia jest decyzja wierzyciela, spłata, ugoda czy inne zdarzenie,
- czy dokument potwierdzający tę przyczynę ma pewną datę i wskazuje właściwą sprawę,
- czy komornik pobrał już od dłużnika jakiekolwiek opłaty albo wyegzekwował część świadczenia.
Czerwona flaga: wierzyciel zakłada, że samo cofnięcie wniosku po otrzymaniu pieniędzy nic go nie kosztuje, lecz nie wskazuje komornikowi, kiedy i dlaczego doszło do spłaty. Dla rozliczenia znaczenie ma to, co można wykazać dokumentami, a nie tylko powód znany stronom z rozmowy telefonicznej.
Spłata długu: do komornika czy bezpośrednio wierzycielowi
Sformułowanie „dłużnik spłacił dług” jest za mało precyzyjne. Ustawa inaczej traktuje pieniądze wpłacone komornikowi, a inaczej przekazane bezpośrednio wierzycielowi. Pełne wyegzekwowanie świadczenia za pośrednictwem komornika może zakończyć postępowanie w inny sposób niż umorzenie na wniosek wierzyciela. Porównanie jest jednak konieczne, bo wyjaśnia, dlaczego dwie sprawy zakończone zapłatą mogą mieć odmienne rozliczenie.
| Sposób i termin zapłaty | Zasada dotycząca opłaty | Co trzeba sprawdzić |
|---|---|---|
| Wpłata do rąk komornika albo na jego rachunek w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia | 3% wartości świadczenia wpłaconego w ten sposób; minimalna opłata od tej części wynosi 150 zł | data doręczenia zawiadomienia, data wpływu i kwota wpłacona komornikowi |
| Wpłata komornikowi po upływie miesiąca | zasadniczo 10% wartości świadczenia wyegzekwowanego; przy wpłacie komornikowi właściwe minimum wynosi 200 zł | czy upłynął miesiąc oraz czy poza wpłatą użyto innych sposobów egzekucji |
| Środki przymusowo uzyskane z rachunku, wynagrodzenia, wierzytelności albo świadczenia z zabezpieczenia społecznego | zasadniczo 10% wartości świadczenia wyegzekwowanego; jeżeli były to jedyne sposoby egzekucji, minimum wynosi 200 zł | źródło pobrania i wysokość faktycznie wyegzekwowanej kwoty |
| Zapłata bezpośrednio wierzycielowi, po której wierzyciel żąda umorzenia | wpłata nie jest „świadczeniem wyegzekwowanym” w rozumieniu art. 27 ust. 3; rozliczenie po umorzeniu przechodzi na zasady z art. 29 | data zapłaty względem doręczenia zawiadomienia oraz to, czy wierzyciel wykaże związek spłaty z umorzeniem |
Stawka 3% nie dotyczy więc każdej szybkiej spłaty. Jest powiązana z wpłatą do komornika w ustawowym terminie. Zapłata bezpośrednio wierzycielowi może ekonomicznie zaspokoić ten sam dług, ale dla ustawy nie jest świadczeniem wyegzekwowanym przez komornika. Gdy po takiej zapłacie wierzyciel wnosi o umorzenie, znaczenie mają reguły 5% albo 10% z art. 29.
Przy spłacie bezpośredniej dłużnik powinien zachować:
- zawiadomienie o wszczęciu egzekucji wraz z datą doręczenia,
- potwierdzenie przelewu pokazujące odbiorcę, kwotę, datę i tytuł wpłaty,
- aktualne saldo od wierzyciela albo uzgodnienie, jakie należności obejmuje zapłata,
- korespondencję o cofnięciu wniosku lub innym formalnym zakończeniu egzekucji,
- postanowienie komornika rozliczające świadczenie, opłatę i wydatki.
Praktyczny wniosek: przed zapłatą ustal nie tylko kwotę, lecz także odbiorcę wpłaty i skutek dla postępowania. Przelew do wierzyciela nie daje bankowi ani pracodawcy samodzielnej podstawy do uchylenia zajęcia. Jeżeli po spłacie rachunek nadal jest zajęty, osobno sprawdź, ile trwa odblokowanie konta przez komornika i czy bank otrzymał formalny komunikat.
Ugoda po wszczęciu egzekucji: miesiąc zmienia rozliczenie
Ugoda może prowadzić do umorzenia, ale sama nazwa dokumentu nie przesądza o kosztach. Art. 29 odnosi się do porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia. Trzeba zatem sprawdzić, co strony rzeczywiście ustaliły oraz kiedy to zrobiły.
Jeżeli takie porozumienie zawarto w ciągu miesiąca od doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, a wierzyciel wykaże, że było ono przyczyną umorzenia, dłużnika obciąża opłata 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli porozumienie zawarto po upływie tego miesiąca, dłużnika obciąża opłata 10% tej wartości. W obu wariantach przy opłacie z art. 29 ust. 1 minimum wynosi 200 zł.
W pisemnym porozumieniu warto jednoznacznie określić:
- strony, wierzytelność i sygnaturę egzekucyjną,
- datę zawarcia porozumienia,
- saldo objęte porozumieniem, w tym sposób rozliczenia odsetek i kosztów,
- kwoty i terminy rat albo termin zapłaty jednorazowej,
- to, czy wierzyciel wniesie o zawieszenie, ograniczenie czy umorzenie egzekucji,
- moment, w którym wierzyciel ma wykonać uzgodniony ruch,
- skutek opóźnienia lub niewykonania ugody.
Nie należy zamiennie używać pojęć zawieszenia i umorzenia. Jeżeli strony uzgodniły tylko czasową pauzę, postępowanie nie zostało jeszcze zakończone, a rozliczenie kosztów po umorzeniu może nastąpić dopiero później. Różnice procesowe szerzej wyjaśnia materiał zawieszenie czy umorzenie egzekucji.
Czerwona flaga: dłużnik zaczyna płacić raty po telefonicznej obietnicy, ale ugoda nie określa, co wierzyciel zrobi z trwającą egzekucją. Sama pierwsza rata, trwające negocjacje albo deklaracja dobrej woli nie kończą sprawy u komornika i nie uchylają zajęć.
Bezskuteczna egzekucja: kiedy pojawia się 150 zł
Bezskuteczność i bezczynność wierzyciela to dwie różne podstawy umorzenia — mimo że w obu przypadkach egzekucja może zakończyć się bez pełnej spłaty.
| Podstawa zakończenia | Co oznacza | Zasadnicze rozliczenie |
|---|---|---|
| Art. 824 § 1 pkt 3 KPC | jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych | 150 zł od wierzyciela na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o kosztach komorniczych, z pomniejszeniem i wyjątkami |
| Art. 824 § 1 pkt 4 KPC | wierzyciel przez sześć miesięcy nie wykonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania albo nie zażądał podjęcia zawieszonej egzekucji | 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania od wierzyciela na podstawie art. 29 ust. 1 |
Przy bezskuteczności opłata 150 zł podlega zmniejszeniu o sumę opłat egzekucyjnych, które wcześniej ściągnięto i którymi obciążono dłużnika. Nie wolno jednak przedstawiać 150 zł jako kosztu automatycznie należnego w każdej bezskutecznej sprawie.
Art. 29 ust. 5 przewiduje przypadki, w których tej opłaty się nie pobiera. Obejmują one między innymi osoby fizyczne dochodzące roszczeń pracowniczych lub odszkodowawczych, jednostki samorządu terytorialnego oraz określone podmioty spełniające warunki dotyczące rodzaju działalności, pochodzenia wierzytelności i wszczęcia egzekucji przed upływem dwóch lat od powstania tytułu egzekucyjnego. Każdy z tych warunków trzeba sprawdzić osobno. Sam fakt, że wierzyciel jest przedsiębiorcą, nie daje jeszcze pełnej odpowiedzi.
Umorzenie z powodu bezskuteczności nie oznacza też automatycznie wygaśnięcia długu. Kończy konkretną egzekucję, lecz możliwość ponownego działania zależy między innymi od dalszego istnienia tytułu wykonawczego i innych okoliczności prawnych.
Praktyczny wniosek: w sentencji postanowienia znajdź konkretny punkt art. 824 § 1 KPC. Numer 3 kieruje do reguły 150 zł i wyjątków, a numer 4 — do opłaty 5% po stronie wierzyciela.
Opłata egzekucyjna to nie wszystkie koszty sprawy
W postanowieniu mogą występować różne pozycje, których nie należy wrzucać do jednego worka. Ustalenie, kto płaci opłatę egzekucyjną, nie odpowiada jeszcze automatycznie na pytanie o każdą zaliczkę i każdy wydatek.
| Pozycja | Jak ją czytać |
|---|---|
| Opłata egzekucyjna | należność ustalana według zasad z ustawy o kosztach komorniczych; w opisywanych wariantach może obciążać dłużnika albo wierzyciela |
| Wydatki gotówkowe | koszty konkretnych czynności, np. korespondencji, przejazdu czy opinii; trzeba sprawdzić, czy powstały, były niezbędne i jak zostały rozliczone |
| Zaliczki wierzyciela | kwoty wpłacane przed określonymi czynnościami; ich ostateczne rozliczenie wymaga porównania wpłat z rzeczywiście poniesionymi wydatkami |
| Koszty zastępstwa w egzekucji | odrębna pozycja związana z udziałem pełnomocnika; nie należy utożsamiać jej z procentową opłatą komornika |
| Egzekwowany dług | należność główna, odsetki i inne elementy objęte tytułem; umorzenie postępowania nie musi oznaczać umorzenia samego zobowiązania |
Podstawą obliczenia opłaty stosunkowej jest wartość świadczenia. Zgodnie z art. 23 ustawy o kosztach komorniczych obejmuje ona należność główną wraz z odsetkami, kosztami i innymi należnościami ubocznymi, ale nie obejmuje kosztów zastępstwa prawnego ani kosztów komorniczych należnych w tym samym postępowaniu. Dlatego liczenie procentu wyłącznie od pierwotnego kapitału może dać inny wynik niż rozliczenie komornika.
Czerwona flaga: strona widzi jedną łączną kwotę i zakłada, że w całości jest to „prowizja komornika”. Przed oceną trzeba rozpisać należność, opłatę, wydatki, zaliczki i koszty zastępstwa na osobne pozycje.
Jak sprawdzić postanowienie o kosztach krok po kroku
Postanowienie warto czytać razem z wcześniejszą korespondencją, a nie jako oderwany dokument. Poniższa kolejność pozwala wychwycić większość rozbieżności bez zgadywania.
- Potwierdź sygnaturę i zakres umorzenia. Sprawdź, czy zakończono całe postępowanie, czy tylko jego część albo egzekucję z jednego składnika majątku.
- Odczytaj podstawę prawną. Ustal, czy chodzi o wniosek wierzyciela, bezczynność z art. 824 § 1 pkt 4 KPC, bezskuteczność z pkt 3 czy inną przyczynę.
- Ustal datę doręczenia zawiadomienia dłużnikowi. To od niej liczy się miesiąc istotny dla wpłaty do komornika, spłaty albo porozumienia.
- Zidentyfikuj adresata pieniędzy. Oddziel wpłaty na rachunek komornika, środki uzyskane z zajęć i przelewy wykonane bezpośrednio wierzycielowi.
- Odtwórz saldo. Sprawdź należność główną, odsetki, należności uboczne, kwoty już wyegzekwowane i sumę pozostałą w chwili umorzenia.
- Rozdziel pozycje kosztowe. Zapisz osobno opłatę egzekucyjną, wydatki, rozliczenie zaliczek i koszty zastępstwa.
- Porównaj sentencję z uzasadnieniem i pouczeniem. Jeżeli kwoty nie da się odtworzyć z podstawy, dat i salda, nie opieraj się wyłącznie na telefonicznym wyjaśnieniu. Termin i sposób reakcji trzeba ustalić z pouczenia doręczonego z konkretnym postanowieniem.
Do takiej weryfikacji przygotuj w jednym miejscu:
- zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i dowód jego doręczenia,
- postanowienie o umorzeniu oraz postanowienie rozliczające koszty,
- historię wpłat do komornika i do wierzyciela,
- ugodę albo korespondencję potwierdzającą przyczynę cofnięcia wniosku,
- aktualne wyliczenie należności,
- potwierdzenia zaliczek wpłaconych przez wierzyciela,
- wcześniejsze postanowienia o kosztach i pobranych opłatach.
Praktyczny wniosek: jeżeli nie zgadzają się trzy elementy — podstawa umorzenia, chronologia i podstawa obliczenia — sprawa wymaga analizy dokumentów, a nie uniwersalnego wzoru pisma z internetu.
Czerwone flagi, które prowadzą do błędnego rozliczenia
Najczęstsze błędy wynikają nie z samego działania matematycznego, lecz z przypisania sprawy do niewłaściwego wariantu.
- Liczenie miesiąca od zajęcia konta albo pierwszego telefonu. Ustawa wiąże ten termin z doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.
- Traktowanie każdej szybkiej spłaty jako podstawy stawki 3%. Stawka ta dotyczy wpłaty do rąk komornika lub na jego rachunek, dokonanej w ustawowym terminie.
- Pomijanie tego, co wierzyciel wykazał we wniosku. Przeniesienie opłaty na dłużnika przy spłacie albo ugodzie wymaga wykazania związku tych zdarzeń z umorzeniem.
- Założenie, że ugoda automatycznie zatrzymała egzekucję. Bez formalnego ruchu wierzyciela albo innej podstawy komornik może nadal prowadzić czynności.
- Mylenie bezskuteczności z bezczynnością wierzyciela. Pierwsza sytuacja prowadzi co do zasady do 150 zł z wyjątkami, druga do 5% pozostałego świadczenia.
- Pomijanie innych sygnatur. Jeżeli egzekucję prowadzi kilku komorników, umorzenie jednej sprawy nie rozlicza pozostałych postępowań i nie musi odblokować rachunku zajętego w innej egzekucji.
- Utożsamianie końca egzekucji z końcem długu. Postępowanie może zostać umorzone mimo dalszego istnienia zobowiązania i tytułu wykonawczego.
- Analizowanie samego procentu. O wyniku decyduje także podstawa obliczenia, minimum ustawowe, wcześniejsze opłaty, wydatki i zaliczki.
Nie warto więc wybierać ugody, spłaty bezpośredniej albo wniosku o umorzenie wyłącznie dlatego, że jeden wariant wygląda taniej w oderwaniu od dokumentów. Najpierw trzeba sprawdzić, czy proponowane działanie rzeczywiście zakończy egzekucję, jak zostaną rozliczone koszty i czy porozumienie jest wykonalne.
Koszt umorzenia a dalsza strategia zadłużenia
Postanowienie o kosztach rozlicza konkretną egzekucję. Nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy dłużnik ma inne aktywne zajęcia, czy ugoda obejmuje całe zadłużenie ani czy miesięczne raty mieszczą się w jego budżecie. Przy kilku wierzycielach nawet poprawnie zakończona jedna sprawa może nie zmienić sytuacji na rachunku lub wynagrodzeniu.
Jeżeli problem obejmuje więcej niż jedną egzekucję, przed podpisaniem kolejnej ugody warto zestawić wszystkich wierzycieli, salda, etapy postępowań, zabezpieczenia oraz realną nadwyżkę na spłatę. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy potrzebna jest szersza pomoc w oddłużaniu, czy wystarczy uporządkowanie jednego rozliczenia z komornikiem i wierzycielem.
Na końcu wykonaj trzy działania:
- Przypisz sprawę do właściwego scenariusza: wniosek wierzyciela, spłata, ugoda, bezskuteczność albo bezczynność.
- Zbierz daty i dokumenty: doręczenie zawiadomienia, przepływ pieniędzy, porozumienie oraz wniosek wierzyciela.
- Sprawdź postanowienie po pozycjach: płatnika, procent lub kwotę, podstawę obliczenia, minima, wydatki, zaliczki i pouczenie.
Najważniejszy wniosek jest prosty: po umorzeniu nie płaci automatycznie ani zawsze dłużnik, ani zawsze wierzyciel. O rozliczeniu decyduje prawna przyczyna zakończenia egzekucji, chronologia oraz to, czy pieniądze trafiły do komornika, czy bezpośrednio do wierzyciela.
